Het is zondagavond. De pasta staat te wachten, het water moet koken, en dan gebeurt het: niets. De kookplaat doet het niet. De magnetron zwijgt. Het hele huis is stil. Een stroomstoring. Of erger: ook het gas is afgesloten. Wat nu?
Dat dit scenario meer mensen overkomt dan je denkt, blijkt overduidelijk uit de cijfers. In 2024 waren er in Nederland maar liefst 27.341 stroomstoringen, een stijging van bijna 17 procent ten opzichte van het vijfjarig gemiddelde, zo blijkt uit cijfers van Netbeheer Nederland. En dat aantal gaat de komende jaren alleen maar verder omhoog, mede omdat we als land massaal overstappen op elektrisch koken en warmtepompen. Met andere woorden: de kans dat jij ooit zonder stroom én zonder gas komt te zitten, wordt eerder groter dan kleiner. Maar laat dat geen reden zijn voor paniek. Want er zijn oplossingen, goede, betaalbare en veilige oplossingen, en die zijn makkelijker dan je denkt.
Het camping kooktoestel: jouw goedkoopste reddingsboei
De allereerste vraag die je jezelf moet stellen is: heb ik eigenlijk iets in huis waarmee ik kan koken als de normale bronnen wegvallen? Een camping kooktoestel is in zo’n geval jouw beste vriend. Dit compacte apparaat werkt op butaangaspatronen en is binnen een paar minuten klaar voor gebruik. Je zet hem op de keukentafel, plaatst er een pannetje op, en binnen no time kook je water of warm je soep op. Benieuwd welk model het beste bij jouw situatie past? In dit artikel vind je een overzicht van de beste camping kooktoestellen op een rij.
Voor weinig geld, rond de 25 euro, heb je al een degelijk model met gasblikjes. Veilig, betrouwbaar, en binnen 2 minuten heb je een pan kokend water. Eén butaanblikje kost maar een paar euro en gaat ongeveer anderhalf uur mee. Zorg wel dat je altijd minstens vier reserveblikjes in huis hebt, want je wilt tijdens een storing niet op een leeg blikje stuiten.
Eén belangrijke waarschuwing: ventilatie is cruciaal. Gebruik je camping kooktoestel altijd in een goed geventileerde ruimte of bij voorkeur buiten. Koolmonoxide is kleur- en geurloos, dus je merkt het niet op tijd als de concentratie te hoog wordt. Op het balkon of in de tuin is het dus altijd beter dan achter gesloten ramen.
Wil je alleen snel water koken, voor koffie, thee, voor een flesje voor de baby of een noodrantsoen? Dan is de Jetboil Flash een doeltreffende keuze. Dit geïntegreerde kooksysteem brengt een liter water in minder dan twee minuten aan de kook en is extreem compact. Niet voor uitgebreide maaltijden, maar voor dat ene warme kopje in een koude nacht is het goud waard.
De rocket stove: voor wie avontuurlijker is
Ben je bereid om iets verder te gaan? Dan is de rocket stove een fascinerende optie. Het is een compacte houtkachel die je kunt gebruiken met kleine takjes, houtblokjes of dennenappels, waarbij de brandstof letterlijk uit je tuin of omgeving komt. Je hebt er wel een veilige buitenplek voor nodig, en enige oefening is handig. Maar zodra je de techniek onder de knie hebt, kook je volledig zonder enige externe brandstof, en dat vrijwel gratis.
Gietijzer: de held van het open vuur
Wil je koken boven een alternatieve hittebron, dan is de keuze van je pan minstens zo belangrijk als de hittebron zelf. Een gietijzeren pan of Dutch Oven is een uitstekende keuze voor koken boven open vuur. Het materiaal is extreem duurzaam en verdraagt hoge temperaturen moeiteloos. Een groot voordeel van gietijzer is dat het warmte uitstekend vasthoudt, waardoor eten langer warm blijft. Het nadeel is het gewicht, maar als je toch thuis bent, is dat geen enkel probleem.
Qua merken zijn er een paar namen die er echt uitspringen. Skottsberg is een populaire keuze voor wie gietijzer wil maar niet wil sjouwen: de pannen zijn lichter dan traditioneel gietijzer, al behouden ze de warmte prima. Lodge is de klassieke Amerikaanse speler met meer dan 125 jaar ervaring en biedt een uitstekende prijs-kwaliteitverhouding. Wil je het absolute premium segment? Dan zijn Le Creuset en Staub de geëmailleerde opties die generaties meegaan en nauwelijks onderhoud vragen. Voor wie liever een Nederlands merk heeft: Combekk maakt Dutch Ovens van gerecycled ijzer, een mooie combinatie van kwaliteit en duurzaamheid. Bekijk hier de beste gietijzeren koekenpannen en gietijzeren braadpannen vergeleken.
De BBQ: onderschat hem niet
Grote kans dat er al een BBQ in jouw schuur staat te wachten op actie. Haal hem tevoorschijn! Een BBQ op houtskool is een volwaardig alternatief voor je fornuis, niet alleen voor vlees en groenten, maar ook voor het opwarmen van soep, het koken van pasta of het bakken van eieren. Met een goede gietijzeren pan of een gewone pan met dikke bodem lukt eigenlijk alles wat je normaal ook op het gasfornuis zou maken.
Het voordeel van de BBQ is dat je hem waarschijnlijk al hebt en dat je er echte, volwaardige maaltijden op kunt bereiden voor het hele gezin. Dat maakt hem in een noodsituatie een stuk praktischer dan een klein camping kooktoestel met één pit. Zorg wel dat je houtskool en aanmaakblokjes altijd droog opslaat, want natte kolen in een noodsituatie zijn een garantie voor frustratie. En gebruik de BBQ uiteraard altijd buiten vanwege de rookontwikkeling.
Wil je een stap verder gaan? Dan is een keramische Kamado BBQ een serieuze overweging. Door de dikke keramische wanden houdt hij warmte uitzonderlijk goed vast, waardoor hij veel zuiniger is met brandstof dan een gewone BBQ. Daarbij is hij veelzijdiger: je kunt er niet alleen op grillen, maar ook langzaam garen, roken en zelfs brood in bakken. Het is een investering, maar als je toch overweegt om een BBQ aan te schaffen, is de Kamado een die je decennia meegaat. Een goed overzicht van de beste modellen vind je hier.
Wat te eten als koken moeilijk wordt
Goed alternatief kookgerei hebben is één ding, maar dan rijst meteen de vraag: wat zet je eigenlijk op het menu? Het is slim om je noodvoorraad af te stemmen op eenvoudige bereiding. Producten die alleen gekookt water of warmte nodig hebben, zijn ideaal: gevriesdroogde maaltijden, kant-en-klare soepen, gedroogde pasta, rijst, linzen en conserven. Die heb je toch al in huis, maar heb je er genoeg van voor een paar dagen?
Naast de voorraad geldt ook: kook slim. Gebruik pannen met een deksel, want dat bespaart enorm veel brandstof. Combineer meerdere ingrediënten in één pan. En dit is de meest onderschatte tip: test je materiaal vooraf. Wacht niet tot een noodsituatie om te ontdekken dat je camping kooktoestel niet meer werkt of dat je niet weet hoe je het moet bedienen. Gebruik het af en toe tijdens een picknick of in de tuin. Zo weet je zeker dat alles functioneert wanneer je het echt nodig hebt.
En als je helemaal niks wilt aanschaffen?
Dan zijn er toch nog opties. Een gewone BBQ die je al hebt. Waxinelichtjes onder een pan gaan langzaam, maar zijn beter dan niets als je gewoon een beker soep wilt opwarmen. Conserven die je koud kunt eten. Kaas, brood, noten, fruit. Je hoeft geen warme maaltijd te hebben om het een dag of twee vol te houden. Het punt is niet dat je jezelf moet omtoveren tot een survivalist. Het punt is dat je nadenkt vóórdat de storing er is, en niet pas erna.
De toekomst: weg van gas, maar waarheen?
Er speelt ook iets breder dan alleen noodsituaties. Nederland is volop bezig met de overgang naar aardgasvrij wonen. Komende decennia stappen we over op duurzame warmte en elektriciteit, en 20 procent van het gas dat we voor ons huis gebruiken gaat naar koken en douchen. Het logische alternatief is inductie: inductieplaten verbruiken gemiddeld 20 procent minder stroom vergeleken met keramische kookplaten. Wanneer je ook nog groene stroom gebruikt, kook je helemaal zonder CO2-uitstoot. En inductie is ook veiliger: de plaat zelf wordt nauwelijks warm, wat prettig is als je kinderen in huis hebt. In 2020 was al 83 procent van de verkochte inbouwkookplaten elektrisch, want de verschuiving is al volop bezig.
Maar ook met een splinternieuwe inductieplaat ben je kwetsbaar bij stroomuitval. Juist daarom is het verstandig om altijd een back-up te hebben, zelfs als je net bent overgestapt op de meest moderne keuken. Denk je na over de overstap? Lees dan eerst wat inductie koken je oplevert ten opzichte van gas en hoe zo’n overstap in de praktijk werkt.
De kern van de zaak
Koken zonder stroom of gas is minder ingewikkeld dan het lijkt. Een camping kooktoestel van 25 euro, een paar reservegasblikjes, een BBQ in de schuur en een voorraad makkelijk te bereiden etenswaren: meer heb je eigenlijk niet nodig. Je hoeft er geen fortuin voor uit te geven en je hoeft er ook niet elke dag bij stil te staan. Maar één keer nadenken en één keer aanschaffen? Dat scheelt enorm veel stress als het er écht op aankomt.
Want de vraag is niet óf je ooit zonder stroom of gas zit. De vraag is of je dan voorbereid bent.
Gebruikte bronnen
Dit artikel is gebaseerd op de volgende Nederlandse bronnen. Netbeheer Nederland leverde via Business AM de storingscijfers over 2024 (businessam.be, maart 2025). Hart van Nederland berichtte over de verwachte toename van storingen op basis van diezelfde gegevens (hartvannederland.nl, maart 2025). Praktische informatie over alternatieve kookmethoden in noodsituaties is afkomstig van Preppen in Nederland (preppeninnederland.nl, januari en maart 2025), Rampready (rampready.nl, november 2025), Knives and Tools (knivesandtools.nl, maart 2025) en PrepPack (preppack.nl). Informatie over duurzaam koken en de overstap naar inductie is ontleend aan Natuur & Milieu (natuurenmilieu.nl, augustus 2025) en ET-F/Gasloos Wonen (et-f.nl, maart 2025). Aanvullende praktijkervaring en receptinspiratie kwamen van Uit Paulines Keuken (uitpaulineskeuken.nl, augustus 2024) en het forum van Preppers-Shelter.nl (december 2024).