Snel naar:

Toggle

Beste gietijzeren pannenkoekenpan van 2026: authentiek bakken voor generaties

Gietijzeren pannenkoekenpannen zijn de oudste en meest authentieke manier om pannenkoeken te bakken. Waar moderne anti-aanbakpannen na enkele jaren vervangen moeten worden, gaat een gietijzeren pan letterlijk generaties lang mee. Sterker nog, een gietijzeren pan wordt met gebruik alleen maar beter. De natuurlijke vetlaag die ontstaat door regelmatig gebruik creëert een anti-aanbaklaag die geen enkele chemische coating kan evenaren.

In dit artikel begeleiden we je door de wereld van gietijzeren pannenkoekenpannen. We vergelijken de drie beste opties die momenteel verkrijgbaar zijn en leggen precies uit wat je moet weten over inbranden, onderhoud en gebruik. Of je nu kiest voor het gebruiksgemak van geëmailleerd gietijzer of de authentieke ervaring van ongeëmailleerd, na dit artikel weet je precies welke pan bij jou past en hoe je er jarenlang plezier van hebt.

Waarom kiezen voor een gietijzeren pannenkoekenpan?

Gietijzer heeft eigenschappen die geen enkel ander materiaal kan evenaren. De warmteverdeling is superieur doordat het massieve materiaal warmte langzaam maar extreem gelijkmatig opneemt en verspreidt. Dit betekent dat je pannenkoeken perfecte browning krijgen zonder verbrande of ongare plekken. Waar aluminium pannen hot spots krijgen, blijft gietijzer overal dezelfde temperatuur houden. Eenmaal op temperatuur houdt gietijzer de warmte ook vast, zelfs wanneer je koud beslag toevoegt.

De levensduur van gietijzer is ongeëvenaard. Er zijn gietijzeren pannen in gebruik die honderd jaar oud zijn en nog steeds perfect functioneren. Waar keramische coatings na drie tot vijf jaar verslijten en Teflon pannen beschadigen door gebruik, wordt een gietijzeren pan alleen maar beter. De natuurlijke anti-aanbaklaag die ontstaat door correct gebruik is duurzamer dan welke chemische coating ook. Je investeert één keer en geeft de pan door aan je kinderen.

Gezondheid is een ander voordeel. Gietijzer geeft kleine hoeveelheden ijzer af aan je voedsel, wat voor veel mensen een welkome aanvulling is op hun dieet. IJzertekort komt vaak voor, vooral bij vrouwen en vegetariërs. Koken in gietijzer kan bijdragen aan je dagelijkse ijzerinname. Daarnaast zijn gietijzeren pannen volledig vrij van chemische coatings zoals PFAS, PFOA of andere synthetische stoffen. Je bakt in puur metaal met een natuurlijke vetlaag.

De veelzijdigheid van gietijzer is opmerkelijk. Een gietijzeren pannenkoekenpan kun je gebruiken op gas, elektrisch, keramisch, inductie en zelfs op een campingbrander of open vuur. De pan mag zonder problemen in de oven tot 260 graden Celsius of hoger. Je kunt er niet alleen pannenkoeken in bakken maar ook eieren, spek, groenten en zelfs cornbread of frittata’s. De investering in één goede gietijzeren pan dekt dus veel kooktoepassingen.

Geëmailleerd versus ongeëmailleerd gietijzer

Bij gietijzeren pannenkoekenpannen heb je twee fundamenteel verschillende typen: geëmailleerd en ongeëmailleerd. Beide zijn van massief gietijzer gemaakt maar verschillen in de afwerking en het onderhoud. Geëmailleerd gietijzer heeft een glazuurlaag aan de binnen- en buitenkant. Deze emaille laag is aangebracht bij extreme temperaturen en vormt een harde, gladde coating die aan het gietijzer is gefuseerd. Het voordeel is dat de pan meteen gebruiksklaar is zonder inbranden. Je kunt gewoon beginnen met bakken.

Het onderhoud van geëmailleerd gietijzer is eenvoudiger dan ongeëmailleerd. Je mag zeep gebruiken bij het afwassen en sommige merken zoals Le Creuset geven zelfs aan dat de pan vaatwasserbestendig is, hoewel handwas altijd beter is voor de levensduur. De emaille voorkomt roesten volledig, wat betekent dat je de pan niet hoeft te oliën na elk gebruik. Het grote voordeel is dat voedsel niet reageert met het gietijzer, wat belangrijk kan zijn bij zure gerechten. Nadeel is dat emaille kan chippen bij harde stoten en dat geëmailleerde pannen duurder zijn.

Ongeëmailleerd gietijzer is het traditionele, authentieke materiaal zonder enige coating. Deze pannen moeten voor gebruik worden ingebrand, een proces waarbij je meerdere keren een dunne laag olie verhit tot deze polymeriseert en een harde, natuurlijke anti-aanbaklaag vormt. Dit kost tijd en inspanning maar geeft wel de beste anti-aanbak eigenschappen op lange termijn. Een goed ingebrande pan is net zo anti-aanbak als Teflon maar dan zonder chemicaliën en voor altijd.

Het onderhoud van ongeëmailleerd gietijzer vraagt meer toewijding. Na elk gebruik moet je de pan schoonmaken zonder zeep, goed drogen en insmeren met een dunne laag olie. Zeep tast de vetlaag aan en mag daarom niet gebruikt worden, hoewel moderne milde zeep vaak wel kan zonder schade. De pan kan roesten als je hem nat opbergt of vergeet te oliën. Het voordeel is dat ongeëmailleerd gietijzer onverwoestbaar is. Je kunt schuren, schrapen en zelfs roest volledig verwijderen om de pan opnieuw in te branden. Er gaat letterlijk nooit iets kapot.

Welke kies je? Geëmailleerd is ideaal voor wie gemak wil en bereid is meer te betalen. Het is perfect voor beginners met gietijzer omdat je niet hoeft in te branden en het onderhoud eenvoudig is. Ongeëmailleerd is voor puristen die de authentieke ervaring willen en bereid zijn tijd te investeren in onderhoud. De natuurlijke anti-aanbaklaag van goed onderhouden ongeëmailleerd gietijzer is wel superieur aan emaille. Voor pannenkoekenpannen specifiek zijn beide uitstekend, het is echt een kwestie van persoonlijke voorkeur.

De 3 beste gietijzeren pannenkoekenpannen van 2026

Voor deze selectie hebben we gefocust op producten die bewezen hebben jarenlang mee te gaan. We hebben specifiek gelet op materiaalsoorten die prestaties behouden, constructiekwaliteit die dagelijks gebruik aankan, en merken met trackrecord van duurzaamheid. Gebruikerservaringen van mensen die deze producten al jaren gebruiken waren cruciale input voor onze keuze.

De markt voor échte gietijzeren pannenkoekenpannen is beperkter dan je zou denken. Veel pannen die als gietijzer worden verkocht blijken aluminium met coating te zijn. Voor deze selectie hebben we alleen pannen opgenomen die van 100 procent massief gietijzer zijn gemaakt. We keken naar de dikte van het materiaal, de kwaliteit van de afwerking bij geëmailleerde pannen en de reviews van gebruikers die specifiek over langdurig gebruik spraken. Ook de garantie was een belangrijk criterium, want merken die levenslange garantie durven geven hebben vertrouwen in hun product.

Vergelijkingstabel: alle 3 modellen

Specificatie	Le Creuset Mat Zwart	Le Creuset Kersenrood	Maysternya
Type gietijzer	Geëmailleerd	Geëmailleerd	Ongeëmailleerd
Diameter	27 cm	27 cm	24 cm
Gewicht	2.167 kg	2.167 kg	2 kg
Inbranden nodig	Nee	Nee	Ja (3-5 keer)
Zeep toegestaan	Ja	Ja	Nee (alleen water)
Moet oliën na gebruik	Nee	Nee	Ja (altijd)
Kan roesten	Nee	Nee	Ja (zonder onderhoud)
Vaatwasser	Ja*	Ja*	Absoluut niet
Handvat type	Gietijzer (koelt)	Gietijzer (koelt)	Hout (afneembaar)
Ontwikkelt patina	Nee	Nee	Ja (wordt mooier)
Garantie	Levenslang	Levenslang	Levenslang
Herstelbaar bij schade	Beperkt (emaille kan chippen)	Beperkt (emaille kan chippen)	Volledig (altijd te herstellen)
Kleur opties	Mat zwart	Kersenrood	Natuurlijk zwart

*Vaatwasser technisch mogelijk maar handwas sterk aanbevolen voor langere levensduur

Le Creuset Gietijzeren Pannenkoekenpan Mat Zwart 27cm ⭐⭐⭐⭐⭐

De Le Creuset pannenkoekenpan in mat zwart is de absolute topkeuze voor wie het beste geëmailleerde gietijzer wil. Le Creuset is een Frans merk met bijna honderd jaar ervaring in gietijzeren kookgerei en staat wereldwijd bekend om ongekende kwaliteit. Deze pannenkoekenpan is vervaardigd uit massief gietijzer en aan de binnen- en buitenkant voorzien van een hoogwaardige emaille laag. De matzwarte afwerking oogt modern en professioneel, perfect voor de hedendaagse keuken.

Het gietijzer heeft een dikte die zorgt voor superieure warmteverdeling zonder hot spots. De pan warmt langzaam maar zeer gelijkmatig op en behoudt de temperatuur uitstekend. Met een diameter van 27 centimeter is dit een royale pan die geschikt is voor standaard pannenkoeken. De gietijzeren handgrepen aan beide zijden blijven relatief koel door hun vorm en massa, hoewel een keukendoek bij langdurig gebruik verstandig is. De pan weegt 2.167 kilogram, wat stabiliteit geeft maar voor sommige mensen zwaar kan aanvoelen.

De emaille binnenkant is glad en maakt de pan direct gebruiksklaar. Je hoeft niet in te branden en kunt meteen pannenkoeken bakken. De anti-aanbak eigenschappen van de emaille zijn goed, hoewel niet zo extreem als bij jarenlang ingebrand ongeëmailleerd gietijzer. Een klein beetje boter of olie is voldoende. De emaille reageert niet met voedsel en tast de smaak niet aan. Het grote voordeel is dat onderhoud eenvoudig is: afwassen met water en zeep, goed drogen en opbergen. Oliën is niet nodig en roesten kan niet.

Sterke punten:

• ✅ Levenslange garantie van wereldberoemd premiummerk met bewezen trackrecord
• ✅ Direct gebruiksklaar zonder inbranden, ideaal voor beginners met gietijzer
• ✅ Emaille voorkomt roesten volledig en maakt onderhoud eenvoudig

Het grootste aandachtspunt is dat emaille kan chippen bij harde stoten of vallen. Dit is cosmetisch en beïnvloedt de functie niet, maar kan wel uitbreiden. Sommige gebruikers rapporteren dat hun pan krom geleverd werd waardoor hij wiebelt op inductie. Dit lijkt een incidenteel kwaliteitscontrole probleem te zijn. Het gewicht en de aanschafprijs zijn hoger dan bij ongeëmailleerd gietijzer.

“Een beetje (echte) boter, bakken maar, nadien gewoon ff met (heet) water afschrobben en terug in de kast. Totale tijd voor 3 spiegeleieren: 4’30”.”

---

Le Creuset Gietijzeren Pannenkoekenpan Kersenrood 27cm ⭐⭐⭐⭐⭐

Dit is dezelfde hoogwaardige Le Creuset pan als de matzwarte versie, maar dan in de iconische kersenrode kleur waar het merk beroemd om is. De technische specificaties zijn identiek: massief gietijzer met emaille laag, diameter van 27 centimeter en een gewicht van 2.167 kilogram. Het verschil zit hem puur in de esthetiek en persoonlijke voorkeur. De kersenrode kleur is herkenbaar Le Creuset en voegt een vleugje Franse kookstijl toe aan je keuken.

Veel kookliefhebbers bouwen een Le Creuset collectie op in dezelfde kleur en de kersenrode tint is daarbij de populairste keuze. De pan is niet alleen functioneel maar ook decoratief. Je kunt hem laten zien in plaats van wegbergen. De emaille afwerking in kersenrood is net zo duurzaam als de matzwarte versie. De kleur vervaagt niet en blijft jarenlang mooi, mits je de pan niet in de vaatwasser doet en met metalen keukengerei krast.

Alles wat geldt voor de matzwarte versie geldt ook hier: levenslange garantie, geen inbranden nodig, eenvoudig onderhoud en superieure warmteverdeling. De keuze tussen mat zwart en kersenrood is puur persoonlijk. Mat zwart is moderner en toont minder gebruikssporen, kersenrood is klassiek Le Creuset en voegt kleur toe aan je keuken. Beide presteren exact hetzelfde bij het bakken van pannenkoeken.

Sterke punten:

• ✅ Iconische kersenrode kleur van Le Creuset, herkenbaar en decoratief
• ✅ Dezelfde topkwaliteit en levenslange garantie als matzwarte versie
• ✅ Perfect voor wie een Le Creuset collectie opbouwt in één kleur

De nadelen zijn identiek aan de matzwarte versie: emaille kan chippen, incidentele meldingen van kromme bodems en een hogere prijs. De kersenrode kleur toont mogelijk iets makkelijker verkleuringen bij zeer intensief gebruik, hoewel dit minimaal is bij normaal gebruik voor pannenkoeken.

“Laatst heb ik crêpe gemaakt met deze pannenkoekenpan. Ze waren heerlijk. De pan is echt een aanrader.”

---

Maysternya Gietijzeren Pannenkoekenpan 24cm ⭐⭐⭐⭐

De Maysternya pannenkoekenpan biedt de authentieke ervaring van ongeëmailleerd gietijzer. Dit is een Oekraïens merk waarbij elke pan handgemaakt is door ervaren ambachtslieden volgens traditionele methoden. De pan is van massief gietijzer zonder enige coating. Dit betekent dat je hem zelf moet inbranden voor gebruik, een ritueel dat toewijding vraagt maar ook een bijzondere band creëert met je kookgerei. Met een diameter van 24 centimeter is dit een compactere pan dan de Le Creuset modellen.

Het houten handvat is een doordacht detail dat deze pan onderscheidt. Waar gietijzeren handgrepen warm worden, blijft hout altijd koel. Het handvat is afneembaar, wat opslag gemakkelijker maakt en de pan volledig ovenbestendig maakt zonder beperkingen. De pan weegt 2 kilogram, iets lichter dan de Le Creuset door het kleinere formaat en het houten handvat. Maysternya biedt levenslange garantie, waarbij alleen roest door onjuist gebruik is uitgesloten.

Het inbranden en onderhouden van deze pan is werk maar ook een vaardigheid die voldoening geeft. Je creëert zelf de anti-aanbaklaag door meerdere keren olie te polymeriseren op het oppervlak. Met elk gebruik wordt de pan beter. Goed onderhouden ongeëmailleerd gietijzer heeft betere anti-aanbak eigenschappen dan welke coating ook. De natuurlijke zwarte patina die ontstaat is prachtig om te zien en een teken van een goed verzorgde pan. Deze pan is echt voor mensen die van het ambacht houden.

Sterke punten:

• ✅ Authentiek ongeëmailleerd gietijzer met superieure anti-aanbak na inbranden
• ✅ Houten handvat blijft altijd koel en is afneembaar voor ovengebruik
• ✅ Handgemaakt en volledig herstelbaar, gaat letterlijk eeuwen mee

De nadelen zijn duidelijk: je moet de pan zelf inbranden wat tijd en moeite kost. Het onderhoud is intensiever met verplicht oliën na elk gebruik. De pan kan roesten als je hem niet goed droogt of vergeet te oliën. Voor mensen gewend aan moderne anti-aanbakpannen is de leercurve steil. Het houten handvat kan niet mee in de oven, wat de ovenbestendigheid beperkt tenzij je het handvat verwijdert.

“Na de eerste ingebruikneming regels te volgen, reeds 2 tal keren pannenkoeken, naanbrood, paratha en roti gebakken. Ik was de pan niet af, doe er na gebruik zonnebloemolie in wanneer de pan nog heet is en veeg de pan schoon met een katoenen doek. Zalige pan om te gebruiken, ik ben er heel tevreden van.”

---

Stap-voor-stap: je gietijzeren pan inbranden (seasoning)

Het inbranden van een gietijzeren pan heet in vakkringen ‘seasoning’ en is een proces waarbij je vet polymeriseert tot een harde, glazige laag. Deze laag vult de microscopische poriën in het gietijzer en creëert een glad, anti-aanbak oppervlak. Alleen ongeëmailleerd gietijzer moet ingebrand worden, geëmailleerde pannen zoals Le Creuset zijn direct gebruiksklaar. Het proces kost tijd maar is niet moeilijk als je de stappen nauwkeurig volgt.

Begin met je nieuwe pan grondig schrobben met heet water en een schuurspons. Nieuwe gietijzeren pannen hebben vaak een beschermlaag van was of olie uit de fabriek die eraf moet. Gebruik gerust afwasmiddel voor deze eerste keer, dat mag. Spoel de pan goed af en droog hem volledig. Je kunt de pan ook op het vuur zetten om alle vocht te laten verdampen. De pan moet werkelijk 100 procent droog zijn voordat je verder gaat.

Kies een olie met hoog rookpunt. Lijnzaadolie wordt vaak aanbevolen omdat het snel polymeriseert, maar zonnebloemolie, arachideolie of grapeseedolie werken ook uitstekend. Vermijd olijfolie en boter want die hebben te lage rookpunten. Giet een theelepel olie in de pan en wrijf deze uit over het gehele oppervlak, binnen en buiten, met een keukendoek of stuk keukenpapier. De truc is om een extreem dunne laag aan te brengen. Wrijf zo hard dat het lijkt alsof er geen olie meer op zit, dat is perfect.

Verwarm je oven voor tot 230 graden Celsius. Plaats de pan ondersteboven op het middelste rooster en leg aluminiumfolie of een bakplaat op het onderste rooster om druppels op te vangen. Ondersteboven plaatsen voorkomt dat olie zich ophoopt in de pan. Laat de pan een uur bakken in de oven. Na een uur zet je de oven uit maar laat je de pan erin afkoelen. Dit duurt minstens een uur. Het hele proces van opwarmen, bakken en afkoelen duurt ongeveer twee tot drie uur per sessie.

Herhaal dit proces minimaal drie keer, liefst vijf tot zes keer voor een echt goede basis. Elke laag bouwt voort op de vorige. Na de eerste sessie ziet de pan er misschien vlekkerig uit, dat is normaal. Na de derde sessie begint de pan gelijkmatig zwart te worden. Na vijf of zes sessies heb je een mooie, egale zwarte laag die glad aanvoelt. Je kunt nu beginnen met koken maar weet dat de seasoning pas echt goed is na maanden regelmatig gebruik waarbij elke kookbeurt de laag versterkt.

Sommige mensen zweren bij de fornuis-methode in plaats van de oven. Hierbij verhit je de pan op het vuur tot hij rookt, laat hem afkoelen, wrijft hem in met olie en herhaalt dit proces. Dit werkt ook maar de oven-methode geeft gelijkmatigere resultaten en is minder arbeidsintensief. De keuze is aan jou. Beide methoden leiden tot een goed ingebrande pan als je geduld hebt en dunne laagjes gebruikt.

Dagelijks onderhoud van je gietijzeren pannenkoekenpan

Het onderhoud van gietijzer klinkt ingewikkelder dan het is. Na het bakken van pannenkoeken laat je de pan eerst afkoelen tot hij lauw is. Spoel de pan af onder warm water en gebruik een zachte borstel of spons om etensresten te verwijderen. Moderne milde afwasmiddelen kunnen tegenwoordig wel gebruikt worden zonder de seasoning te beschadigen, maar traditioneel gebruik je alleen water. Bij hardnekkige aangekoekte resten strooi je grof zout in de pan en schrobt hiermee, het zout werkt als schuurmiddel.

Drogen is cruciaal bij ongeëmailleerd gietijzer. Droog de pan grondig af met een keukendoek en zet hem daarna nog even op het vuur om alle vocht te laten verdampen. Zelfs microscopische vochtdruppels kunnen roestvorming starten. De pan moet zo droog zijn dat hij warm aanvoelt. Dit lijkt overdreven maar voorkomt veel ellende. Roest is het grootste risico bij gietijzer en ontstaat altijd door vocht.

Het oliën na elk gebruik is essentieel. Giet een paar druppels olie in de nog warme pan en wrijf dit uit met een stuk keukenpapier over het hele oppervlak. De warmte van de pan helpt de olie in te trekken. Wrijf zo hard dat er geen zichtbare oliefilm overblijft, alleen een matte glans. Te veel olie wordt plakkerig, te weinig beschermt onvoldoende. Deze dunne olielaag voedt de seasoning en voorkomt roesten tot het volgende gebruik.

Berg de pan op op een droge plek. Als je pannen stapelt, leg dan keukenpapier tussen elke pan om de seasoning te beschermen. Sommige mensen hangen hun gietijzeren pannen op aan haken, wat ideaal is voor ventilatie. Gebruik de pan regelmatig, dat is het beste onderhoud. Een gietijzeren pan die elke week gebruikt wordt heeft zelden problemen. Pannen die maanden ongebruikt in de kast staan kunnen roestplekken ontwikkelen, vooral in vochtige keukens.

Bij geëmailleerd gietijzer zoals Le Creuset is het onderhoud veel eenvoudiger. Je mag gewoon afwasmiddel gebruiken en hoeft niet te oliën. Droog de pan wel goed af om watervlekken te voorkomen. Emaille kan chippen bij harde stoten dus wees voorzichtig bij het hanteren en opbergen. Gebruik geen metalen keukengerei dat de emaille kan krassen. Houten of siliconen spatels zijn ideaal. De emaille kan na jaren intensief gebruik verkleuren maar dit is cosmetisch en beïnvloedt de functie niet.

Gietijzer herstellen: roest en beschadiging oplossen

Roest op gietijzer ziet er dramatisch uit maar is bijna altijd te verhelpen. Oppervlakkige roest herken je aan oranje of bruine vlekken die makkelijk af te vegen zijn. Dit is niet erg en eenvoudig te verwijderen. Ernstige roest heeft grotere vlekken en voelt ruw aan. Zelfs dit is herstelbaar maar kost meer moeite. Het mooie van ongeëmailleerd gietijzer is dat het volledig herstelbaar is, er gaat eigenlijk nooit iets definitief kapot.

Voor lichte roest maak je een pasta van zuiveringszout en water. Schroб hiermee over de roestplekken met een schuurspons. De roest komt eraf en je beschadigt de onderliggende seasoning minimaal. Spoel de pan goed af en droog hem direct. Breng een dunne laag olie aan en bak de pan een keer in de oven volgens de inbrand-methode. Dit herstelt de seasoning op de behandelde plekken. De pan is weer klaar voor gebruik.

Bij ernstige roest die over grote delen van de pan zit is een grondiger aanpak nodig. Vul de gootsteen met gelijke delen water en witte azijn. Leg de pan erin en laat hem een paar uur weken. De azijn lost roest op maar tast het gietijzer niet aan. Controleer regelmatig want te lang weken kan zelfs gezonde seasoning aantasten. Zodra de roest los zit haal je de pan eruit, schrobt hem grondig en droogt hem direct.

Na het verwijderen van zware roest moet je de pan volledig opnieuw inbranden. Begin vanaf nul met schrobben tot op het kale metaal, daarna het volledige inbrand-proces van vijf tot zes sessies. Dit kost tijd maar geeft je in feite een nieuwe pan. Sommige mensen genieten zelfs van dit proces en zoeken opzettelijk oude, geroeste pannen op vlooienmarkten om te restaureren. Een goed gerestaureerde pan is niet te onderscheiden van een nieuwe.

Bij geëmailleerd gietijzer is roest geen probleem omdat het gietijzer volledig beschermd is door de emaille. Het enige wat kan gebeuren is dat de emaille chipt of barst. Kleine chips zijn cosmetisch en geen reden tot zorgen. Het blootliggende gietijzer kan wel roesten dus dep eventueel wat olie op deze plekjes. Grote barsten of afbrokkelende emaille zijn ernstiger maar gelukkig zeldzaam bij kwaliteitsmerken. Helaas is beschadigde emaille niet te repareren en reden om een nieuwe pan te overwegen.

Koken met gietijzer: tips voor perfecte pannenkoeken

Gietijzer kookt anders dan andere materialen en vereist aanpassing van je techniek. De belangrijkste regel is langzaam voorverwarmen. Gietijzer heeft tijd nodig om gelijkmatig warm te worden. Zet je pan op medium vuur en laat hem minimaal vijf minuten staan voordat je gaat bakken. Bij gehaast opwarmen op hoog vuur wordt het centrum heet terwijl de randen koud blijven. Dit resulteert in verbrande pannenkoeken in het midden en rauwe randen. Geduld bij het voorverwarmen voorkomt dit volledig.

Test of de pan klaar is met de waterdruppel-methode. Sprenkel een paar druppels water in de pan. Dansen de druppels over het oppervlak en verdampen ze binnen vijf seconden, dan is de temperatuur perfect. Verdampen ze onmiddellijk met sissend geluid, dan is de pan te heet. Blijven ze liggen zonder veel reactie, dan is de pan nog niet klaar. Deze simpele test voorkomt veel frustratie en mislukte pannenkoeken.

Gebruik minder vet dan je denkt nodig te hebben. Een goed ingebrande pan heeft betere anti-aanbak eigenschappen dan Teflon. Een klein klontje boter of een theelepel olie is voldoende. Verwarm het vet tot het gesmolten is en verdeel het gelijkmatig over de bodem. Bij te veel vet worden je pannenkoeken vettig en zwaar. Bij geëmailleerd gietijzer heb je iets meer vet nodig dan bij ongeëmailleerd, maar nog steeds minder dan bij aluminium pannen zonder goede coating.

De eerste pannenkoek mislukt bijna altijd, zelfs bij ervaren koks. Dit is volkomen normaal bij gietijzer. De pan moet zijn definitieve temperatuur vinden en het beslag moet binden met het oppervlak. Eet deze eerste pannenkoek zelf op in de keuken. Vanaf de tweede pannenkoek vind je je ritme. Het mooie van gietijzer is dat de temperatuur stabiel blijft. Je hoeft het vuur nauwelijks bij te stellen, de pan houdt zichzelf op temperatuur door de massa.

Na het bakken blijft de pan nog lang heet. Dit is voordelig als je veel pannenkoeken achter elkaar bakt want je kunt het vuur zelfs lager zetten of uitdoen en verder bakken op de resterende warmte. Het is ook een veiligheidsrisico want een gietijzeren pan ziet er niet heet uit maar kan je flink verbranden. Gebruik altijd een pannenlap en waarschuw anderen in de keuken. De gietijzeren koekenpan heeft vergelijkbare eigenschappen en vraagt dezelfde aandacht.

Veelgestelde vragen over gietijzeren pannenkoekenpannen

Hoe zwaar is een gietijzeren pannenkoekenpan precies?

Een gietijzeren pannenkoekenpan van 24-27 centimeter diameter weegt tussen de 2 en 2.2 kilogram. Ter vergelijking: een aluminium pannenkoekenpan van dezelfde maat weegt 700-800 gram. Het gewicht komt door het massieve materiaal en is inherent aan gietijzer. Voor sommige mensen is dit te zwaar voor comfortabel dagelijks gebruik, vooral bij het omkeren van pannenkoeken. Anderen waarderen juist het gewicht omdat de pan stabiel ligt en niet verschuift. Als je last hebt van polsklachten of beperkte kracht in je handen is gietijzer mogelijk niet ideaal.

Kan mijn gietijzeren pan scheuren of breken?

Gietijzer kan inderdaad scheuren of barsten, hoewel dit zeldzaam is bij normaal gebruik. Het materiaal is extreem hard maar ook bros, vergelijkbaar met glas. Een harde val op tegels kan een scheur veroorzaken. Ook extreme temperatuurschokken kunnen barsten veroorzaken, bijvoorbeeld een gloeiend hete pan onder ijskoud water houden. Thermische schok door plotselinge temperatuurverandering is de meest voorkomende oorzaak van barsten. Laat je pan daarom altijd geleidelijk afkoelen en schrik hem nooit af met koud water. Een gescheurde pan is helaas niet te repareren en moet vervangen worden.

Waarom plakt mijn pan na het inbranden toch nog?

Aanbakken na inbranden heeft meestal vier oorzaken. Ten eerste: je hebt te veel olie gebruikt bij het inbranden waardoor een plakkerige laag is ontstaan in plaats van een harde gepolymeriseerde laag. Oplossing: schroб de pan grondig en brand opnieuw in met dunnere olielaagjes. Ten tweede: de pan was niet volledig op temperatuur toen je ging bakken. Gietijzer heeft minimaal vijf minuten nodig om gelijkmatig warm te worden. Ten derde: je gebruikte te weinig vet bij het bakken. Zelfs een goed ingebrande pan heeft een klein beetje boter nodig. Ten vierde: de seasoning is nog niet goed genoeg ontwikkeld. Dit komt met tijd, na 10-20 kookbeurten werkt de pan steeds beter.

Moet ik mijn geëmailleerde pan ook inbranden?

Nee, geëmailleerd gietijzer zoals Le Creuset hoef je absoluut niet in te branden. De emaille laag is een keramische coating die in de fabriek is aangebracht bij extreme temperaturen. Deze laag is direct anti-aanbak en klaar voor gebruik. Je kunt direct pannenkoeken gaan bakken. Wel is het verstandig om de pan voor eerste gebruik af te wassen met warm water en zeep om eventuele productieresten te verwijderen. Daarna droog afnemen en bakken maar. Probeer nooit om geëmailleerd gietijzer in te branden zoals ongeëmailleerd, dat beschadigt de emaille.

Hoe lang duurt het voordat mijn pan echt goed is?

Een goed ingebrande pan met vijf tot zes sessies in de oven is direct bruikbaar en presteert al redelijk. Maar de echte magie gebeurt in de eerste drie tot zes maanden regelmatig gebruik. Elke keer dat je bakt met vet bouw je de seasoning verder op. Na ongeveer 50 kookbeurten heeft de pan een dikke, glanzende zwarte laag die extreem anti-aanbak is. Dit proces kun je niet forceren, het gaat vanzelf met gebruik. Pannen die jarenlang dagelijks gebruikt worden ontwikkelen een patina die ongeëvenaard is. Oude, goed onderhouden gietijzeren pannen van grootouders zijn vaak beter dan welke nieuwe pan ook.

Kan ik mijn gietijzeren pan gebruiken op een campingbrander?

Absoluut, gietijzer is perfect voor campinggebruik en wordt al eeuwenlang gebruikt boven open vuur. De pan kan tegen extreme hitte en directe vlammen zonder problemen. Dit is juist een groot voordeel van gietijzer ten opzichte van moderne pannen met coatings die beschadigen bij hoge temperaturen. Let wel op dat je de pan geleidelijk opwarmt, ook op een campingbrander. De warmteverdeling op campingbranders is vaak minder gelijkmatig dan op fornuizen dus geef de pan extra tijd om overal warm te worden. Ongeëmailleerd gietijzer is ideaal voor camping, geëmailleerd kan maar de emaille kan wel chippen als de pan valt tijdens transport.

Geeft gietijzer smaak af aan mijn pannenkoeken?

Goed onderhouden gietijzer geeft geen metaalsmaak af aan je pannenkoeken. De seasoning vormt een barrière tussen het ijzer en je voedsel. Bij nieuwe of pas opnieuw ingebrande pannen kan er minimaal een metalige nasmaak zijn maar dit verdwijnt na enkele kookbeurten. Bij geëmailleerd gietijzer is er helemaal geen interactie tussen metaal en voedsel door de emaille laag. Wel nemen gietijzeren pannen geuren op van sterk geurende gerechten zoals vis of knoflook. Voor pannenkoeken is dit geen probleem tenzij je de avond ervoor knoflook hebt gebakken. Was de pan dan extra goed en laat hem uitwasemen op het vuur.

Hoe voorkom ik dat mijn gietijzeren pan roest?

Roestpreventie heeft drie pijlers: grondig drogen na elk gebruik, een dunne olielaag aanbrengen en regelmatig gebruik. Droog je pan altijd direct na het wassen en zet hem desnoods nog even op het vuur om alle vocht te verdampen. Breng altijd een dunne laag olie aan na het drogen, dit vormt een beschermende barrière tegen vocht uit de lucht. Gebruik de pan regelmatig, bij voorkeur minimaal eens per week. Pannen die maanden ongebruikt staan zijn vatbaarder voor roest. Berg de pan op in een droge kast, niet onder de gootsteen waar vocht hangt. Bij geëmailleerd gietijzer kan het blootliggende metaal niet roesten dus is dit geen zorg, alleen bij ongeëmailleerd gietijzer.

Conclusie: welke gietijzeren pannenkoekenpan past bij jou?

De keuze tussen de drie gietijzeren pannenkoekenpannen hangt af van je bereidheid tot onderhoud en je budget. Voor wie het beste wil met minimaal gedoe is Le Creuset de logische keuze. De geëmailleerde finish maakt de pan direct gebruiksklaar en het onderhoud is eenvoudig. Het verschil tussen mat zwart en kersenrood is puur esthetisch, beide presteren identiek. Le Creuset is een investering voor meerdere generaties met levenslange garantie van een merk dat al bijna honderd jaar bestaat.

De Maysternya is perfect voor mensen die de authentieke gietijzeren ervaring willen zonder het premium prijskaartje van Le Creuset. Het inbranden en onderhouden is werk maar geeft ook voldoening. Je bouwt een band op met de pan en ziet hem elk jaar beter worden. Het afneembare houten handvat is een praktisch detail dat de pan onderscheidt. Voor wie van ambacht houdt en bereid is tijd te investeren is dit de meest lonende keuze. De pan gaat letterlijk eeuwen mee en is volledig herstelbaar.

Welke je ook kiest, een gietijzeren pannenkoekenpan is een investering die je leven lang meegaat. De superieure warmteverdeling zorgt voor perfect gebakken pannenkoeken die geen enkele aluminium pan kan evenaren. Het gewicht, de opwarming en het onderhoud vragen wel gewenning als je gewend bent aan moderne anti-aanbakpannen. Maar eenmaal over de leercurve heen ervaar je waarom gietijzer al eeuwenlang de standaard is voor serieus koken. Als je meer wilt lezen over gietijzer, bekijk dan ook onze gids over de beste gietijzeren koekenpan of ontdek andere toepassingen bij gietijzeren hapjespan.